Workshops en lesmateriaal voor scholen

Doelgroep: 5de en 6de leerjaar lager onderwijs; eerste middelbaar B-stroom
Duur: 1u-2u

Hoe ziet het Oudgriekse alfabet er eigenlijk uit? En welke sporen van het Grieks vinden we nog in het Nederlands? In deze speelse les maak je op een leuke manier kennis met dit mysterieuze alfabet, zowel door te lezen als te schrijven.

Doelgroep: 2de en 3de middelbaar (Grieks)
Duur: 1u-2u

In deze workshop maak je kennis met de taal van het moderne Griekenland. Je zal merken dat je met je Oudgrieks al een eind komt om woorden te lezen en te begrijpen. Stap voor stap wen je ook aan de andere uitspraak. Καλημέρα herken je wellicht wel als begroeting, maar ooit al van de zangeres Μπιγιόνσε gehoord?
Je leert spelenderwijs enkele basiswoorden en uitdrukkingen gebruiken. Aan het einde van de rit ben je in staat om jezelf voor te stellen en een heel eenvoudige converstatie te voeren, inclusief de typisch Griekse gebaren.

Doelgroep: 4de tot 6de middelbaar (Grieks)
Duur: 1u-2u

You know Ancient Greek, but what does Greek look and sound like today? How far will your existing language skills get you when reading a Greek cultural magazine? And, anyway, how and why did modern Greek become so different?

This interactive workshop invites students to discover the living language that has evolved from the Greek they already study. Through listening, reflecting on passive language skills, and actively engaging in real communication, they explore how Greek has developed into the vibrant language spoken in Greece today.

They compare Ancient and Modern Greek pronunciation, learn to spot false friends, and trace familiar Greek word roots in Dutch, French, English, and more! A historical overview guides students through key phases of linguistic development – both natural changes and deliberate reforms. Through a high-level but yet fun linguistic journey, students acquire knowledge on Greek in its diachrony, as well as essential vocabulary, before rounding things off with a café role-play where they confidently (and loudly!) order drinks.

By combining language, history, and culture, this workshop brings Greek to life and shows how a classical language still lives on – only now in modern form.

Doelgroep: 2de en 3de graad middelbaar (Grieks)
Duur: 1u-2u

Olifanten die honderden jaren oud kunnen worden, slangen van dertig meter lang, leeuwen die reïncarnaties van farao’s zijn, dolfijnen die van muziek houden, apen die peper oogsten voor mensen, … Wie erop naslaat wat Griekse teksten ons allemaal over dieren te vertellen hebben, wordt allicht getroffen door de bizarre rijkdom aan dierkundig materiaal dat uit de oudheid tot ons is gekomen. Welke betekenissen gaven oude Grieken aan de natuurlijke wereld? Welke dieren werden gezien als voedsel, als offers, als gezelschap of als slaaf? Wat maakte een dier heilig, wild, of gevaarlijk? Wat kunnen we leren van dieren? Wat vertellen zij ons over onszelf volgens de oude Grieken? En hoe zijn ze werkelijk anders?

Deze workshop focust op dieren in Griekse literatuur uit de keizertijd, wanneer informatie over het hele Romeinse rijk heen gedeeld wordt en verre streken zoals India, Ethiopië of het hoge Noorden de verbeelding voeden van wat er leeft voorbij de grenzen van de keizerlijke macht. Aan de hand van authentieke tekstfragmenten bestuderen de leerlingen de verschillende houdingen tegenover natuur in Griekse literatuur, en hoe er gedacht werd over de relatie tussen mens en dier.

Doelgroep: 2de en 3de graad middelbaar
Duur: 1u-2u

Griekse mythologie is overal – in literatuur, films, televisieseries, stripboeken, en ook videogames. In deze workshop gaan leerlingen aan de slag met één specifieke videogame over mythologie (Smite 2), en krijgen ze een idee over hoe mythologische personages voorgesteld worden in dit medium. Vervolgens gaan de leerlingen creatief aan de slag en creëren ze (een blauwdruk voor) een eigen game-versie van een Grieks of Romeins mythologisch personage, gebaseerd op internetzoekopdrachten: hoe zou iemand als Odysseus, Arachne, of Prometheus eruitzien in een game? Welke vaardigheden zouden ze hebben, welke sterktes en zwaktes, etc.? Hoe kunnen antieke bronnen en informatie omgezet worden in een moderne creatie?

De workshop wil op deze manier de leerlingen niet alleen doen nadenken over mythologische teksten en bronnen, maar ook over game-ontwikkeling en het vertalen van oude verhalen naar hedendaagse contexten. Afhankelijk van de leeftijd en de voorziene ruimte voor de workshop kan deze ook aangevuld worden met een presentatie over onderzoek naar de klassieke oudheid en videogames.

Doelgroep: 2de graad middelbaar (Grieks)
Duur: 1u30-2u

Heb je je al eens afgevraagd hoe de Griekse literatuur tot ons is gekomen? Er zijn vrijwel geen teksten meer overgebleven die in de oudheid zelf zijn neergeschreven. De meeste teksten kennen we omdat ze in de middeleeuwen geduldig gekopieerd zijn in manuscripten. Die zien er natuurlijk wat anders uit dan een gedrukt boek. Het vergt wat oefening om zo’n handschrift op middeleeuws perkament te lezen. Maar na deze workshop zal je in staat zijn om eenvoudige Griekse manuscripten te ontcijferen. Zo duik je als een echte vorser in de authentieke vorm van een antieke tekst. En steek je onderweg wat op over de wereld van de middeleeuwse scribent!

Doelgroep: 4de tot en met 6de middelbaar (Grieks)
Duur: 1u30-2u

De wrok van Achilles, de avonturen van Odysseus, het tragische lot van Antigone… Deze verhalen waren voor altijd verloren gegaan, hadden middeleeuwse kopiisten ze niet zorgvuldig overgeschreven in manuscripten. Vaak voegden deze kopiisten voor of na de tekst of zelfs in de marge korte gedichtjes toe: ze prijzen de auteur de hemel in, richten zich tot de lezer (een bekend voorbeeld: “steel dit boek en je belandt in de hel!”) of uiten hun opluchting dat ze eindelijk klaar zijn met hun (soms saaie) kopieerwerk. Deze gedichtjes, ook wel boekepigrammen genoemd, worden vaak genegeerd. Nochtans bieden ze ons een unieke inkijk in de raadselachtige wereld van manuscripten.  De Database of Byzantine Book Epigrams (DBBE) is dé digitale tool bij uitstek waarin al deze boekepigrammen verzameld en ook onderzocht worden. Elke dag doen we nog nieuwe ontdekkingen! In deze workshop zijn de leerlingen de onderzoekers. Ze duiken online in Griekse manuscripten, op zoek naar boekepigrammen. Ze ontcijferen deze boeiende teksten en onderzoeken hun vondsten met behulp van de DBBE.

Deze workshop bestaat uit een inleiding op het onderwerp, gevolgd door een  onderzoeksopdracht in de database. We hebben op dit moment een standaard uitgewerkte oefening over tekstvariatie, met epigrammen over Thoukydides. De inhoud is echter flexibel: de oefening kan aangepast worden aan de voorziene tijd en de wensen van de leerkracht. Zo kunnen we voorbeelden kiezen over teksten die in de klas gelezen worden, of boekepigrammen selecteren die vooral te maken hebben met de middeleeuwse kopiisten en manuscripten.

Doelgroep: 4de tot 6de middelbaar (met of zonder voorkennis Grieks)
Duur: 1u15-1u30

Je hoort (meer) over Grieks theater, en leert de mythe over Dionysos (beter) kennen. Je discussieert samen met andere leerlingen over moeilijke vragen, die ook vandaag nog belangrijk zijn.

De inhoud kan aangepast worden aan de voorkennis: voor de meeste groepen starten we met een introductie over toneel in klassiek Athene; met leerlingen Grieks uit de derde graad slaan we die over en besteden we meer tijd aan de teksten, ook in het Grieks.

Centraal staat Euripides’ tragedie Bakchanten. Na een overzicht van de personages en het verhaal (met beeldmateriaal uit opvoeringen) volgen een gesprek en rollenspel. We bekijken samen welke vragen en dilemma’s het stuk aanbrengt. Die draaien vooral rond de spanning tussen ratio/nuchterheid (Apollo) en roes/extase (Dionysos). Andere (echte of schijnbare) tegenstellingen hangen daarmee samen: jong/oud, man/vrouw, religieus/sceptisch, stad/natuur, oosten/westen. We werken met uiteenlopende citaten uit het stuk, die elkaar lijken tegen te spreken. Leerlingen zullen daarmee in kleine groepjes aan de slag gaan, posities herkennen en stelling innemen.

Doelgroep: 3de graad middelbaar (Grieks)
Duur: 1u30-2u

Inscriptions on stone and other durable materials, called in technical terms “epigraphic texts”, were extremely common in the ancient Greek world and constitute an invaluable type of document. They provide information – often not found elsewhere – about many aspects of the Greek world, including history, society, legislation, religion, and the everyday life of individuals. Inscriptions also illuminate aspects of the Greek language, as they frequently preserve features of various dialects, and they sometimes record unique poetic texts that were not transmitted in any other form. In this workshop, we will read a selection of inscribed texts that will showcase the marvels of the Greek epigraphic record.

Doelgroep: 3de graad middelbaar
Duur: ca. 1u30-2u

Wie Grieks studeert op school, krijgt vooral te maken met de klassieke oudheid. Maar de Byzantijnse periode, die na het oude Griekenland en het grote Rome kwam, heeft ook een schat aan verhalen te bieden! In deze workshop maken we kennis met een van de populairste genres uit die tijd: heiligenlevens. We ontmoeten enkele merkwaardige heiligen uit het vroege christendom, zoals de heilige dwaas Symeon, of de heilige Pelagia, die zich vermomde als de monnik Pelagios. We lezen de levensverhalen van deze personages in dramatische, meeslepende, choquerende of gewoon bizarre teksten. Daarna gaan we in debat; wat leren deze verhalen ons volgens jou over moderne thema’s? En zijn deze thema’s misschien niet zo modern als we dachten?

Doelgroep: 3de graad middelbaar
Duur: ca. 1u30

Shipwreck, evil pirates, lovers reunited, and fake deaths. There are a number of prose texts from antiquity which tell exciting tales like this. They are usually love stories about a beautiful young boy and a beautiful young girl who go through lots of trouble before they get their happy ending. Think of Romeo and Juliet, but then without the deaths at the end. These texts are generally called ‘novels’, but are they really novels like those we read in the modern world? Who read these texts in antiquity – and why? In this workshop, we’ll have a closer look at some prose love stories from antiquity (Greek and/or Latin), and discuss what makes them a novel and what the texts tell us about the world in which they were written.

Doelgroep: 3de graad middelbaar
Duur: 1u30-2u

Byzantium is voor ons vaak een vreemde wereld, die uitgesloten wordt van de westerse versie van de geschiedenis. De Griekse literatuur eindigt voor ons dan ook vaak met het einde van de oudheid. Maar in het middeleeuwse Byzantijnse rijk werd nog druk literatuur geschreven. Vaak deed men die literatuur af als een flauw afkooksel van de oudheid, alsof Byzantijnse literatuur een verhaal was van kamergeleerden.

In deze workshop maak je kennis met een aantal teksten die het tegendeel bewijzen. Krijg een poëtische rondleiding door de Hagia Sophia, luister naar het Grieks van de straat in Constantinopel, lees het relaas van een avondlijke boottocht over de Bosporus. We sluiten af met een discussie: hoe spreekt deze literatuur tot ons? Hoe hebben wij de geschiedenis van de Griekse literatuur aangepast aan onze denkbeelden, en hoe kan het misschien anders?