2018-2019

De slimste van de klas: Grieks en onderwijs door de eeuwen heen

  • Woe
    17
    Okt
    2018

    Marc George – De kracht van het Grieks denken. Nuttig voor het huidig onderwijs?

    20:00Auditorium 2 Franz Cumont

     
    Ik vertrek voor deze lezing vanuit eigen indrukken en ervaringen. Hoe heeft de studie van het Grieks mij geïnspireerd en vooral: hoe heb ik geprobeerd om die inspiratie door te geven aan mijn leerlingen? Het Grieks is voor mij nooit alleen maar een leervak geweest. Het was ook een sfeervak. Het evenwicht vinden tussen beide polen was vaak een oefening. Het was ook rekening houden met de veranderde mentaliteit van de leerling, en zeker met de positie van het leervak Grieks in het huidig onderwijs. Die brede invalshoek is de insteek van de lezing. Ik illustreer het graag met beeld en muziek.

    Toon details
  • Woe
    07
    Nov.
    2018

    Joanne Stolk – Van analfabeten tot langzame schrijvers: Grieks schrijfonderwijs in Romeins-Byzantijns Egypte

    20:00Auditorium 4 Jaap Kruithof

    Grieks was de belangrijkste schrijftaal in Egypte gedurende de Romeinse en vroeg-Byzantijnse tijd. Zowel Grieken als Egyptenaren leerden Grieks schrijven om bijvoorbeeld documenten te kunnen ondertekenen en brieven te versturen. Aan de hand van hun schrijfoefeningen en eerste papyrusdocumenten komen we meer te weten over de leerlingen, de leraren en de lesmethodes uit die tijd. Onderwijs was echter niet voor iedereen weggelegd. Wat weten we eigenlijk over de groep mensen die niet kon schrijven of slechts met veel moeite? En hoe was het voor Egyptenaren om te schrijven in hun tweede taal? Deze lezing tracht met behulp van documentaire teksten een beeld te schetsen van het schrijfonderwijs en verschillende niveaus van geletterdheid tijdens deze periode.

    Toon details
  • Woe
    12
    Dec.
    2018

    Rachele Ricceri – Kopiëren, lezen en leren: filologie en boekproductie in Byzantium

    20:00Auditorium 4 Jaap Kruithof

     

    Onze kennis van de Griekse klassieke en Middeleeuwse literaire cultuur is onverbrekelijk verbonden met de manuscripten die in het hele Byzantijnse millennium geproduceerd werden. De teksten die jonge Byzantijnen tegenkwamen in hun schoolcurricula hebben gemakkelijker overleefd tot onze dagen. Anderzijds werden veel literaire werken die in Byzantium minder populair waren niet meer gekopieerd en zijn daarom onherroepelijk verloren.

    Deze lezing onderzoekt hoe de boeken die Byzantijnen op school gebruikten eruit zagen. Werden er specifieke teksten geschreven voor leerlingen? En wat zijn de belangrijkste kenmerken van Byzantijnse schoolboeken? Door middel van een aantal afbeeldingen zullen we ingaan op de fascinerende wereld van de Byzantijnse boekproductie om inzicht te krijgen in hoe en wat Middeleeuwse Grieken lazen.

    Toon details
  • Woe
    06
    Feb
    2019

    Rolf Strootman – De Slangenzuil in de Hippodroom van Constantinopel

    20:00Dienstencentrum Ledeberg (Ledebergplein 30, 9050 Ledeberg)

     

    In het hart van Istanbul, precies in het midden van het voormalige hippodroom, staat het droevige restant van een opmerkelijk, 2500 jaar oud monument: de Slangenzuil. Dit Klassieke monument kent een opmerkelijke continuïteit als sacraal object en vond een plaats in Christelijk, Joods en Islamitisch volksgeloof. Het oorspronkelijke monument, een gouden drievoet gedragen door een driekoppige bronzen slang, was een wij-geschenk van de Grieken aan Apollo na hun overwinning op de Perzen bij Plataia (de namen van 31 poleis die bij Plataiai streden zijn nog altijd onderaan de zuil zichtbaar). Constantijn de Grote bracht het monument (de drievoet was toen al verdwenen) naar Constantinopel om zijn nieuwe hoofdstad te markeren als centrum van de wereld. Velerlei sacrale en magische betekenissen zijn in de loop der eeuwen aan de zuil toegekend door Christenen, Moslims en Joden. In het bijzonder gold de Slagenzuil als talisman die de stad beschermde tegen giftige slangen. Ook deden allerlei volksverhalen de ronde over de zuil, met name in de Osmaanse periode. Rond 1700 vielen de drie koppen eraf; slechts een ervan is tot dusverre teruggevonden.

    Toon details
  • Woe
    27
    Feb
    2019

    Koen De Temmerman – Weapon of mass seduction. Retorica in de antieke klas

    20:00Blandijn, Auditorium 4 Jaap Kruithof

     

    Van Barack Obama's "Yes, we can!" tot de oneliners van Bart De Wever; van Donald Trumps "big, beautiful wall" tot de vaak bedenkelijke manieren waarop de voorbije jaren het Brexit-debat in het VK is gevoerd: speech is "hot", en de kunst van het overtuigen geniet de laatste tijd hernieuwde aandacht in binnen- en buitenland. Maar het inzicht dat klassieke retorica ook een intrinsiek deel uitmaakt (of zou moeten uitmaken) van taal- en literatuuronderwijs is niet wijdverbreid, zelfs niet in de huidige onderwijspraktijk. Nochtans heeft het een lange traditie die teruggaat tot de oudheid, toen retorica de kern vormde van de antieke schoolopleiding, waar ze, zoals zal blijken in deze lezing, inderdaad veel meer omvatte dan enkel speech en overtuiging.

    Toon details
  • Woe
    27
    Mar
    2019

    Raymond Detrez – Grieks onderwijs op de Balkan in de negentiende eeuw: ‘school bij maanlicht’ of instrument van de Verlichting?

    20:00Blandijn, Auditorium 4 Jaap Kruithof
    Het lijdt geen twijfel dat de Turcocratie weinig stimulerend was voor het Griekse intellectuele leven, maar de idee dat onderwijs werd verstrekt in ‘verborgen scholen’ (kryfa scholia), waar kinderen, zoals een populair Grieks volksliedje wil, bij het licht van ‘een stralend maantje’ heen gingen, slaat nergens op. In werkelijkheid bestonden er de hele tijd ontelbare dorpsscholen, waar jongens (alleen jongens) in de kerk of het klooster een elementaire opleiding kregen. Van in de achttiende eeuw boden enkele tientallen scholen (onder diverse namen - gymnasia, frontistiria, academies, lycea, musea) voortgezet onderwijs. Ook de Patriarchale Hogeschool in Constantinopel heeft nooit opgehouden te functioneren. De Academiën in Boekarest en Iaşi , die de bescherming genoten van de Fanariotische vorsten van Walachije en Moldavië, beiden vazallen van de sultan, boden Griekstalig onderwijs op een haast universitair niveau.Aan deze scholen kregen niet alleen Grieken een opleiding, maar ook Albanese, Slavische en Roemeense jongeren, afkomstig uit de vergriekste stedelijke sociale bovenlaag op de Balkan. De leraren aan de scholen voor voortgezet onderwijs, die vaak aan universiteiten in het Westen hadden gestudeerd, gaven de ideeën van de Verlichting aan hun leerlingen door. Daarbij ondervonden ze meer tegenkanting van de conservatieve orthodoxe geestelijkheid dan van de Osmaanse overheid, die in het kader van de grote staatshervorming, de Tanzimat, de modernisering van het onderwijs veeleer aanmoedigde.

    Toon details
  • Woe
    15
    Mei
    2019

    Maria Tomadaki – Teaching Greek in a Period of Financial Crisis: Ancient, Byzantine and Modern Greek in the Educational System of Contemporary Greece

    20:00Blandijn, Auditorium 4 Jaap Kruithof
    After some opening remarks on the financial crisis in Greece and the problems it caused to education, my talk will introduce the educational system in Greece and the main courses of Greek that are included in the school curriculum. Subsequently, it will focus on recent changes in the school system of Greece, differentiations to teaching purposes and their impact to the learning of ancient Greek. It will also discuss current debates in Greece about the value of ancient Greek and its relation to Modern Greek. At the end, I intend to present the opinions of some significant intellectuals who affected the directions of teaching and learning Greek in contemporary Greece.  

    Duo-presentatie, samen met Efstathios Kessareas (The “Ancient Greek” Controversy: Ideological Aspects)

    Toon details
  • Woe
    15
    Mei
    2019

    Efstathios Kessareas - The “Ancient Greek” Controversy: Ideological Aspects

    20:00Blandijn, Auditorium 4 Jaap Kruithof

    Duopresentatie, samen met Maria Tomadaki  (Teaching Greek in a Period of Financial Crisis: Ancient, Byzantine and Modern Greek in the Educational System of Contemporary Greece)

     

    Toon details